باش بەتكە قايتىڭ » Author Archives: ‏ئابدۇللاھ ‏كۆكيار

Author Archives: ‏ئابدۇللاھ ‏كۆكيار

مىللى مەدەنيتىمىزنىڭ ئورنى نەدە؟

th

مىللى مەدەنىيىتىمىزنىڭ ئورنى نەدە؟ ئابدۇللا كۆكيار ھازىر ئۇيغۇر جەمئىيىتىدە ئۆز ۋاقتىدىكى ئەجداتلىرىمىز سۇلتانىمىز سۇتۇقبۇغراخان نىڭ توغرا باشقۇرىشىدا ئىسلام دىينىنى قۇبۇل قىلىپ،ئىسلام تەلەپ قىلغان  ئومۇمى كىيىنىش ئۆلچەملىرىنى ئۇيغۇر مىللى كىيىم كېچەك مەدەنىيىتىمىز بىلەن بىرلەشتۈرۈپ ھاسىل قىلغان ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىغا خاس ئەنئەنىۋى كىيىنىش مەدەنىيەت ئادىتىمىزنى ئىنكار قىلىپ،زامانىۋى ئەرەب مۇسۇلمانلىرىنىڭ كىيىنىش ئادىتىنى ئىسلامى كىيىم كېچەك دەپ خاتا تونۇۋېلىپ ئەرەب مۇسۇلمانلىرى بىلەن كىيىنىشتە مودا قوغلىشىش ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

2017-يىلىدا ئۇيغۇرلارنىڭ بېشىغا كەلگەن كۈلپەتلەر (7)

image

ئۇيغۇر مائارىپى دۇچ كەلگەن ئېغىر قىسمەتلەر 2017-يىلىدا ئۇيغۇرلارنىڭ بېشىغا كەلگەن ئېغىر كۈلپەتلەرنىڭ بىرى – ئۇيغۇر تىلىنىڭ باشلانغۇچ ۋە ئوتتۇرا مەكتەپلەردە چەكلىنىشى بولدى. بۇ ئەھۋال خەلقئارا تاراتقۇلاردا كۈچلۈك ئىنكاس پەيدا قىلدى شۇنداقلا خىتاي دائىرىلىرىنىڭ ئۇيغۇر مىللىي مائارىپىنى پۈتۈنلەي يوقىتىشقا يۈزلەنگەنلىكى ھەققىدىكى خەۋەرلەر ئارقا-ئارقىدىن بېسىلدى. 2017-يىلى ئۇيغۇر دىيارىدا 4000 دىن ئارتۇق «قوش تىللىق يەسلىسى» قۇرۇلغان 2017-يىلنىڭ بېشىدا خىتاي تاراتقۇلىرىدا 2017-يىلى ئۇيغۇر ئېلىنىڭ ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

«ئىسلامنىڭ پىكىر دېڭىزىدا ”ئى ش ئى د“نىڭ ئورنى

image

دەرۋەقە غەرب دۇنياسىدا دەۋرلەر بويى داۋاملاشقان ۋە باشقا دۆلەتلەرگىمۇ تەسىر كۆرسەتكەن ئىددىيە، پىكىر ۋە ئېقىملار مەۋجۇت بولغانغا ئوخشاش ئىسلام دۇنياسىدىمۇ مەۋجۇتتۇر. غەرب زامانىۋېلىشىش ئىددىئولوگىيەسى بىلەن يۇقىرى كۆتۈرۈلىشكە باشلىغان دەۋلەردە ئىسلامىي پىكىرلەر ئۆز تەسىرىنى يوقۇتۇپ قويۇشقا باشلىدى. بىراق بۇ ھەرگىزمۇ ئىسلام ئىددىيەسى ئەمەلدىن قالدى، دېگەنلىك ئەمەس، چۈنكى ئىسلام ئىددىيەسى نە تارىختا، نە ھازىرقى دەۋردە كۈنتەرتىپتىن چۈشۈپ باققىنى يوق. ئىسلام ئىددىيەسى ۋە ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

ئۇيغۇرلاردىكى ستوكھولىم ئۇنۋىرسال كىسەللىكلىرى

stockholm-kisili-300x141

 5ئىيۇل ۋەقەسىدە ئۇيغۇرلارنىڭ نەچچە يۈزلىگەن ۋەتەنپەرۋەر ئەزىمەتلىرىمىز شىھىت كەتتى. يەنە نەچچە مىڭلىغان قەيسەر قىرىنداشلىرىمىز خىتاي تۈرمىسىدا قىيىن-قىستاقلارغا ئىلىنماقتا. 5-ئىيۇل ۋەقەسى بۇ قىتىم تۇنجى بۇلۇپ پۈتۈن دۇنياغا ئۇيغۇرلار ھەققىدە ئەڭ كەڭ كۆلەملىك خەۋەر تارقاتقۇزغان سەۋەب بۇلۇپ قالدى. بۇ بىر جەھەتتىن ئۇيغۇرنىڭ ھەر قايسى تەشكىلاتلىرىنىڭ كۈچىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىگىنى ئىپادىلەپ بەرسە، يەنە بىر جەھەتتىن ئۇيغۇرلار مەسلىسىنىڭ كۈندىن-كۈنىگە خەلقارالىشۋاتقانلىغىنى چۈشەندۈرۈپ بېرەلەيدۇ. شىھىت كەتكەن ۋە دۈشمەن ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

مۇھاجىرەتتە ئانا تىل دەۋاسى: غەلىبە يولىغا كۆمۈلگەن سىرلار

6108cf88-a246-43ad-9379-31a9154969ee

ئىگىلىشىمىزچە ئاۋسترالىيەنىڭ جەنۇبىدىكى ئادېلايد شەھىرىگە جايلاشقان ئۇيغۇر تىلى مەكتىپى قۇرۇلغىنىغا 26 يىل بولغان بولۇپ مۇھاجىرەتتە تارىخى ئەڭ ئۇزۇن، ئەڭ ئىزچىل ۋە ئەڭ ئۇتۇقلۇق داۋام قىلغان ئانا تىل مەكتىپى ئىكەن. 1991-يىلى تۇنجى قۇرۇلغاندا ئوقۇغۇچىسى ئونغا يەتمەيدىغان بۇ مەكتەپ بۈگۈن 94 ئوقۇغۇچى، 4 ئوقۇتقۇچى، بىر مۇدىر ۋە مۇقىم ئورۇنغا ئىگە بولغان. مەكتەپ ھەر يىلى جەنۇبىي ئاۋسترالىيەدە ئۆتكۈزۈلىدىغان تۈرلۈك پائالىيەتلەردە ئۇيغۇر سەنئىتىنى نامايان ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

شىۋېتسىيە ئارخىپلىرىدا ساقلىنىۋاتقان ئۇيغۇرلارغا ئائىت قوليازما «قۇرئان»لار

Kuranı-Kerim

ئابدۇشۇكۇر مۇھەممەت شىۋېتسىيە ياۋرۇپادىكى ئۇيغۇرلارغا ئائىت ماتىرىياللار بىر قەدەر كۆپ ساقلىنىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولۇپ، بۇ ماتىرىياللار ئاساسەن شىۋېتسىيە دۆلەتلىك ئارخىپخانانىسى، لۇند ئونۋېرسىتىتى كۈتۈپخانىسى، شىۋېتسىيە مىسسىيونۇرلار ئارخىپخانىسى، شىۋېتسىيە مۇزىكا ئارخىپخانىسى قاتارلىق بىر قانچە ئورۇنغا مەركەزلەشكەن. بۇلارنىڭ ئىچىدىكى لۇند ئونۋېرسىتىتى كۈتۈپخانىسى بىلەن شىۋېتسىيە مىسسىيونۇرلار ئارخىپخانىسى ئىسلام دىنىغا مۇناسىۋەتلىك بىر تۈكۈم دىنىي كىتاپلار ساقلىنىۋاتقان ئورۇنلار بولۇپ، بۇ دىننىي كىتاپلارنىڭ ئارىسىدىن تەخمىنەن 14 پارچىغا ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

ئۇيغۇر مائارىپ تارىخى تەتقىقاتچىلار ئۈچۈن مۇھىم تېما

Quran

ئۇيغۇر مائارىپ تارىخى، يەنى ئۇيغۇرلارنىڭ قەدىمدىن تارتىپ تاكى ھازىرغىچە بولغان دەۋرلەردىكى مائارىپ تارىخى مۇساپىلىرى تېخى سىستېمىلىق رەۋىشتە تەتقىق قىلىنمىغان بىر تېما، گەرچە بۇ ساھە بويىچە بىر قىسىم ئايرىم ئەسەرلەر، ماقالىلەر ئارقىمۇ-ئارقىدىن ئېلان قىلىنغان بولسىمۇ، ئەمما بىر پۈتۈن ئومۇمىي ئۇيغۇر مائارىپ تارىخى سىستېمىلىق ۋە ئىلمىي رەۋىشتە تولۇق يورۇتۇلمىدى. ئۇيغۇر خەلقىنىڭ قەدىمكى، ئوتتۇرا ئەسىرلەر، يېقىنقى ۋە ھازىرقى زاماندىكى مائارىپ چۈشەنچىسى، مەكتەپ چۈشەنچىسى، ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

كەمسىتىلگەن كەسىپ ۋە(ئۇلۇغ)بېقىندىچىلىق

123ۋ

ئابدۇۋەلى ئايۇپ ئەزھەردىكى ئۇيغۇر تالىپلارغا ئىلاھى ئىلىم ئىگىلەشنى نىشان قىلىش بىلەنلا قالماي، كۈندىلىك پىلان تۈزۈپ ياشاش ۋە جان بېقىشقا ئەسقاتىدىغان بىر كەسىپ ئۆگىنىش ھەققىدە لېكسىيە قىلدىم. بېشىمدىن ئۆتكۈزگەن تەجرىبەم بويىچە مۇساپىرەتتىكى ھاياتتا مەندەك ئەدەبىيات، تارىخ ۋە تىلشۇناسلىق بىلىدىغان بىر ئادەمگە قارىغاندا تامچىلىق، بېزەكچىلىك، كومپىيوتىرچىلىق قىلىدىغان بىر ئادەمنىڭ بەكرەك ياخشى كۈن كەچۈرىدىغانلىقىنى، شۇڭا ئەگەر ئوقۇش ھاياتىمدىن پۇشايمان قىلىشقا توغرا كەلسە بىر ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

غۇلجىدىكى يېڭى مائارىپ جەدىدچىلىك ھەركىتىگە بىر نەزەر

Brophy_Fig06_01_final-002-1024x680

ھەبىبۇللا ئابلىمىت (گىرمانىيە) بىلىم ئىنسان ئۈچۈن ياخشى زامانلاردا بىر بايلىقتۇر، ناچار زامانلاردا قوغدىغۇچى ۋە بىر يول كۆرسەتكۈچىدۇر. – ئارىستوتىل غۇلجىدىكى يېڭى مائارىپ ھەركىتى يەنى جەددىچىلىك بولسا ئانا ۋەتىنىمىزدە بىرىنجى بولۇپ باشلانغان جاي ھېساپلىنىدۇ.19-ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرى 20-ئەسىرنىڭ باشلىرىدا غۇلجا دىيارىدا مائارىپپەرۋەر زىيالىلار تەرىپىدىن يېڭى مائارىپنى يولغا قويغان مەكتەپلەر ئېچىلىشقا باشلىغان. مانا بۈگۈنكى كۈندە غۇلجا شەھرىدە مەۋجۇت بولۇپ تۇرىۋاتقان ئوتتۇرا ۋە باشلانغۇچ مەكتەپلەرنىڭ ... داۋامىنى ئوقۇڭ »

نېمە ئۈچۈن ھەدىس ئىنكارچىلىرىنىڭ كۆپىنچىسى زىيالىلار؟

10933769_841462849230132_4141403408891408972_n

ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەن باشلايمەن. ئاپتۇرى:خەزىنە ماۋزۇدىنلا بۇ يازمىنىڭ نېمە مەقسەتتە يېزىلغانلىقى مەلۇم دەپ ئويلايمەن. يازمىغا ئىچكىرىلەپ كىرىشتىن بۇرۇن، ماۋزۇدىكى ئىككى ئاتالغۇ توغرىسىدا توختىلاي. بىرسى ”ھەدىس ئىنكارچىلىرى“. نېمە ئۈچۈن ”قۇرئانچىلار“ دېگەن كەلىمىنى ئىشلەتمەي، ”ھەدىس ئىنكارچىلىرى“نى ئىشلەتتىم دېگەندە، بىرىنچىدىن بۇ تائىپىنىڭ مېڭىۋاتقان يولىنى روشەن ئىپادىلەپ بەرگىلى بولىدۇ. ئىككىنچىدىن قۇرئانچىلار دېگەن نام بۇلارغا ھەقىقەتەن ئارتۇقلۇق قىلىدۇ. چۈنكى بۇلار مەلۇم ... داۋامىنى ئوقۇڭ »